Zehirli yavaş lorisler, kobrayı taklit etmek için evrim geçirmiş olabilir

Anna Nekaris

Çeviren: Musacan Çelik


Büyük kahverengi gözlere kanmayın!

İnce tüylü, yavaş ve bir kobra kadar ölümcül olan şey nedir? Tabiki de Yavaş Loris. Araştırmacılar bu asyalı primatların ölümcül yılanları taklit etmek için evrim geçirmiş olabileceği konusunda tartışıyor.

Zehirli Hayvanlar ve Toksin İçeren Tropik Hastalıklar dergisinde yavaş lorislerin yılan gibi hareket ve çizgiletinin bir savunma mekanizması olduğunu önerdi.


Loris’in tüylü yüzü, karaca gözleri ve doyumsuz elleri onun ölümcül doğasını kapatan bir maskesi. Yavaş lorisler bilinen tek zehirli primatlar ve kollarının içindeki bezlerde toksinlerini bulunduruyorlar.
Bir yavaş loris korkutulduğunda, tıslayarak savunma duruşuna geçer ve kollarına başını üstüne sarar. Bu başının üstündeki elleri ve yüzünün üstündeki kara çizgileriyle olan pozisyonu geniş bir kızgın kobra kafasına benzer. Eğer eklersek, lorisler bir kobra gibi dalgalanabilir. Bu tuhaf hareketler omurgalarındaki fazladan omurlarla mümkün oluyor. Ve bu kendini savunma pozisyonu, onun hızlıca koltuk altından zehirini emmesini ve vuruş yapmasına kolaylık sağlıyor. Bu tatlı primatların ısırıkları anafilatik şoka ve bazen ölüme sebep olabiliyor.

8 milyon yıldır kobralar ve yavaş lorisler Asya’nın aynı bölgelerinde iç içe yaşıyor.
Birlikte tropik ormanlardan savan iklimine adapte olmaya zorlandılar, şiddetli iklim değişimlerine zehirli yılanları taklit ederek karşı koydular.
1905’te  doğabilimci John Still’in Sri Lanka’da karşılaştığı Yavaş Loris’i kobra zannettiği yazısı;
“..kalktım ve bir kobranın kafesinde olmayan, bağlı loris’ime saldırdığını düşünerek elime bir sopa aldım. Ses odamdan geliyordu, alacakaranlık olmasına rağmen bir yılanı öldürmeme yetecek kadar ışık vardı. Odama gittiğimde yerdeki kafesi ve üstünde geniş kafalı, çizgili, 6 feet ötesindeki kediyi korkutmaya çalışan kobrayı gördüm. Bu omuzları ve kolları havada olan, uzun bacakları üzerinde mükemmelce tıslayan bir kobranın yeterince iyi bir imitasyonuydu. Dile getirmeliyimki içinde kobra da olan bir sürü yılan besledim ve büyük ihtimalle bu yüzden kötü bir imitasyonla kandırıldım.”

Loris’in bütün tatlı özelliklerine rağmen, yavaş loris tehlikeli bir tür ve egzotik hayvan ticareti yabani yavaş lorisin popülasyonunu tehdit ediyor. Bu makalenin yazarı, Oxford Brookes Üniversitesi antropoloji ve primatları koruma profesörü Anna Nekaris; “Yavaş lorisin zehrinin insanlara olan zararıyla ilgili bilgimize göre, umuyoruz ki büyüyen illegal hayvan ticaretini keserek azaltacağız.” Ve Nekaris ekliyor; ” Loris ender bulunan ve bize şirin suratın onu evcilleştirmeye yetmeyeceğini öğreten kompleks bir yaratık.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s