Biz hayvanız ve içimizde daha iyi bir gelecek umudu var

Marc Bekoff

Çeviren: Elif Ersöz

Geçen yıl hayvanların zihinsel, duygusal ve ahlaki yaşamları hakkında öğrendiklerimiz açısından çok önemliydi:  çalışmalarından aynı  zamanda mükemmel bir belgesel olan ‘The Ghost in Our Machine’de de söz edilen ödüllü foto muhabiri ve aktivist  Jo-anne McArthur tarafından yazılan ‘We Animals-Biz hayvanlar’ adında yeni ve seçkin bir kitapla beraber, biyolog  Denise  Herzing tarafından TEDtalk’da “Hayvanlarla konuşabilsek” adında çok zeki ve duygusal yunuslar hakkında yapılan konuşma. Herzing’in takım çalışması ve konuşması beni inanılmayacak kadar çok daha kapsamlı konularda ve muhteşem gezegenimizi paylaştığımız diğer hayvanların büyüleyici yaşamları üzerine yoğunlaşan çok önemli sorular hakkında düşünmemi sağladı. Diğer hayvanların kim olduklarını dikkate alarak kendimiz hakkında ders çıkarabiliriz.

Diğer hayvanların ne istediklerini ve neye ihtiyacı olduklarını bilmiyormuş gibi yapmaktan vazgeçelim: Onlar ölmek istemiyorlar.

Öncelikle, diğer hayvanların ne istediklerini ve neye ihtiyacı olduklarını bilmiyormuş gibi yapmaktan vazgeçelim.

Bir biyolog olarak, üstün yada daha az üstün hayvanların olmadığını fark ettim. Üstün ya da alçak gibi sınıflandırmalar aslında bir şey ifade etmiyor ve genellikle daha az üstün hayvanların kötü muameleye maruz kalmasına izin veriliyor; çünkü alçak kelimesi kolayca daha az zeki, daha az hissiyatlı ya da daha az değerli olarak düşünülmeye yatkın. Öyleyse, insanlar daha ayrıcalıklı ve eşsiz midir? Evet, ama diğer hayvanlar da öyledir ve bizim gibi, hayvanlar da barış ve güvenlik içinde yaşamak istiyorlar. Bu yüzden, hayvanların ne istediklerini ve neye ihtiyacı olduklarını bilmiyormuş gibi yapmayı bırakalım. Onlar ölmek istemiyorlar ve kesinlikle ölmeden önce hunharca işkenceye maruz kalmakta istemiyorlar.

İnanılmaz derecede heyecan verici ve önemli bir çalışma insanların diğer hayvanların yapamayacağı şeyleri  ve diğer hayvanların da insanların yapamayacağı şeyleri yaptığını gösterdi. Şuana kadar bildiğimiz örnekler:

  • Fareler, sıçanlar ve tavuklar empati kurabilirler.
  • Balıklar başlarını diğer balıklara yemeğin nerede olduğunu anlatmak için kullanırlar.
  • Birçok hayvan bulaşıcı ve kontrol edilemez zevk duygusundan tutun derin bir üzüntü ve keder hissine kadar bir çok farklı his ve duygu yaşar.
  • Hayvanlar sebepsizce oynarlar; çünkü bu onlara kendilerini iyi hissettirir.
  • Yeni Kaledonyalı kargalar gelişmiş aletlerin kullanımında ve yapımında şempazelerden daha üstündür(yaban köpekleri de alet kullanabilir ve yapabilirler).
  • Goriller diğer gorilleri kapandan kurtarmayı öğrenirler.
  • Hayvanlar gruplarının sakat üyeleriyle ilgilenirler.
  • Hayvanlar eşit davranılmak ister ve adil davranılmadığında isyan çıkarırlar.
  • Balıklar farklı kişiliklere sahiptir.
  • Mürekkep balıkları eylemsel belleğe, yani bir şeyin ne zaman ve nerede olduğunu hatırlama ve ne yediklerini, uzun süre önce nerede ve nasıl bulunduklarını takip edebilme yeteneğine sahiptir. Bu, bir omurgasızda bu çeşit hafıza türünün ilk kanıtıdır.

Ve bu liste böylece devam ediyor.  ‘Why Dogs hump and Bees Get Depressed: The Fascinating Science of Animal Intelligence, Emotions, Friendship and Conservation’da ( Neden Köpekler Huzursuzlaşır ve Arılar Depresyona Girer: Hayvan Zekâsının, Duygularının, Arkadaşlıkları ve Hayvan Koruyuculuğunun Büyüleyici Bilimi) adlı son kitabımda bunları ve daha pek çok çalışmayı inceledim. Diğer hayvanların büyüleyici yaşamları hakkında öğrendiklerimiz adeta muhteşem. Bazı insanlar bu keşiflerin şaşırtıcı olduğunu söylüyor ve ‘aa, onların bunu yapabildiğini bilmiyordum’ diyerek şaşkına dönüyor.  Halbûki, insanlar diğer hayvanların kim olduklarını açık bir zihinle ve açık yüreklilikle kabul ederlerse bu bulgular aslında tamamen şaşırtıcı değil.

Yıllar önce, insanlar sadece  kendilerinin bilinçli ve farkında olarak aletleri yaptıklarını ve kullandıklarını düşünüyorlardı ve birbirleriyle iletişim kurmak için gelişmiş yöntemleri vardı ama şuanda bu bakış açısının yanlış olduğunu biliyoruz. İnsanlar diğer hayvanları  mükemmelleştirmek zorunda değil; biz sadece onların kim olduklarını göstermelerine izin vermek zorundayız.

Ayrıca diğer hayvanların zihinsel yaşamları hakkındaki şüpheler on yıl öncesinden bile daha az. 2011 Temmuzunda, bir grup ünlü bilim adamı tabiri caizse  tekerleği  yeniden keşfetti ve Cambridge Declaration on Consciousness (Cambridge   Bilinç Deklarasyonu) ilân etti. Bu bildiride, imzalayanlar  benzer kanıtların insan olmayan hayvanların kasıtlı olarak yapılan davranışları gösterme kapasitesiyle birlikte  bilinçli durumların nöroanatomik,  nörokimyasal ve nörofizyolojik altyapısına sahip olduklarını gösterdiklerine  karar verdiler. Sonuç olarak, bu önemli kanıt insanların bilinci oluşturan sinirbilimsel altyapıya sahip olmalarıyla benzersiz canlılar olmadığını kanıtladı. Bütün memeliler ve kuşlar, hatta ahtapotlar da dahil olmak üzere pek çok diğer hayvan bu sinirbilimsel altyapıya sahiptir. Bu araştırmacılar kanıtı destekleyici sezgileri ve aynı zamanda  güçlü  bilinçleri için  balıkları da  buna dahil etmeliler.

Doğayı gözardı etmemeliyiz; çünkü kendimizi de tehlikeye atıyoruz. Diğer hayvanların kim olduklarına, ne istediklerine ve neye ihtiyacı olduklarına itina göstererek, kalplerimizi yeniden birleştirebilir, doğayı bir  bütün olarak ve diğer hayvanlarla birlikte tekrar bir bağ  kurarak umutlarımızı ve hayallerimizi canlı tutabilir; farklı ve büyüleyici hayvan krallığındaki üyeliğimiz konusunda kendimizi hiç olmadığı kadar rahat hissedebiliriz.

Hayvan krallığının üyeleri olmaktan gurur duymalıyız. Diğer hayvanları vahşi ve kana susamış  olarak gösteren sansasyonel medya tamamen yanıltıcı ve aslında, eğer kapsamlı  çalışmalardan  birleştirdiğimiz mevcut verilere dikkatle bakarsak, dürüstlük, arkadaşlık, dayanışma, barış ve  bağışlayıcılık hakkında hayvanlardan pek çok ders çıkarabiliriz.

Diğer hayvanları oldukları gibi görmek ve öyle davranmak,  insanları kesinlikle küçük düşürmez. Diğer hayvanları hakaretlere maruz bırakıyoruz. Diğer hayvanlar hakkında bildiğimiz şeyleri onların iyiliği için sahip olabilecekleri en iyi hayatı sağlamak ve huzur ve güven içerisinde yaşamalarına yardım etmek için kullanmalıyız. Bu aslında çok büyük bir istek değil. Üstelik gerçekten de gelişme kaydediyoruz ve umutlarımızı ve hayallerimizi canlı tutmak için de pek çok nedenimiz var.

Kabul ettiğimizde ve açık yüreklilikle hayvanlar krallığındaki üyelerimizden gurur duymaya başladığımızda umut artacak çünkü bizler ve onlar yani diğer hayvanlar gerçekten bu büyüleyici gezegende barış içinde yaşama  tutkumuzu paylaşıyoruz. Çok daha barışçıl bir şekilde birlikte yaşayacağımız bir geleceğe doğru gittiğimiz konusunda çok daha umutluyum.

Resim: http://www.huffingtonpost.co.uk/-frontier/captive-orcas_b_6300878.html

Yazı: http://www.huffingtonpost.com/marc-bekoff/we-are-animals-and-therein-lies_b_4541390.html

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s