Tyke’ın son performansı

Tyke’ın normal bir hayatı vardı. Doğada birbirine son derece yakın bir sürünün parçası olacaktı. Ergen yaşlarına dek annesinin yanında yürüyecekti. Sürü onun ailesi olacaktı. O ve sürünün diğer üyeleri beraber yiyecek, oynayacak, banyo edecek ve birbirlerini tehlikeden koruyacaktı. Yüzlerce dönümlük verimli topraklarda gezecek, Afrika göğünün altında uyuyacaklardı. Yaşlandığında çocuk yetiştirmeye kendi de katılacak ve onun da bir yavrusu olacaktı.

Ama Tyke bunların hiç birini yaşamadı. Daha bir yavruyken tuzağa düşürüldü ve ailesinden koparıldı. Sirke gönderildi. Orada betondan bir oda içinde esir edildi, ve boyun eğene dek defalarca dövüldü. Sirk eğitimcileri onu keskin metal bir kancayla dövdüler, Tyke acı içinde ağladı. Onun en hassas yerlerine vurdular: kulaklarının arkasına, ayak parmaklarının üstüne, dizlerinin gerisine ve anüsünün etrafına. Boyun eğmesi için canını yakmak ve korkutmak istediler.

Tyke zamanının çoğunu hiç bir şey yapmadan, zincirlere bağlı geçirdi. Kemikleri hareketsizlik sebebiyle ağrıyordu. Beslenmesi monotondu. Dışkı ve pislik içinde yaşıyordu. Normal bir fil yaşamından uzaktı. Bundan nefret ediyordu.

Tyke, geçmişi hayvanlara zulüm örnekleriyle dolu Hawthorn sirkindeydi. 1988’de ABD Tarım Bakanlığı belgelerine göre halkın gözü önünde dövüldü, öyle ki “dövülmemek için çığlıklar atıyor ve 3 ayağı üzerinde yere çöküyordu”. Eğitimcisi onu “disipline “ediyordu. 1993 yılı Nisan ayında artık Tyke’ın canına tak etmişti. Bir sirk performansı sırasında kaçmaya çalıştı. Başaramadı. Temmuz’da gene kaçmaya çalıştı; başaramadı. Hawthorn onu hemen o an emekli etmeliydi. Ama bunu yapmadılar.

Bir sonraki yıl boyunca Tyke sirkte performans sergiledi, ve gösteriler arasında betondan bir ağılda kalmaya devam etti. Kancayla dayak atmalar devam etti. Hayatı mahvolmuştu. Dehşet ve depresyon duyguları arasında gidip geliyordu. Artık gerçek anlamda bir fil değildi.
1994 yılı Ağustos ayında Tyke bir kırılma noktasına ulaştı. 20 senedir sirkteydi. Dövülmekten, kırbaçlanmaktan, tekmelenmekten yorulmuştu. Artık esaret ve acıya dayanamıyordu. Öfkeliydi, özgür olmak istiyordu. Honolulu’daki Blaidsell Merkezi’ndeki performans sırasında her şey sona erdi.

Gösteri sırasında Tyke senaryonun dışına çıktı. Sirk çalışanları onu gene dövmeye çalıştı, ama 20 sene boyunca içinde biriken öfkeyi durduracak hiçbir kanca ya da kırbaç kalmamıştı. Tyke eğitimcisi Allen Campbell’ı ayakları altına alarak çiğnedi. İki insana daha saldırdı. İzleyiciler panikledi. Tyke sokaklara kaçtı. Herkesin işten eve döndüğü saatlerdi. Yönünü şaşırmıştı, nerede olduğunu bilmiyordu. Etraftaki insanlara saldırdı, binalar arasında koştururken arabalara çarptı. İnsanlar çığlık atıyordu. Polis geldi ve Tyke’a tüfeklerle ateş etmeye başladı.

Tyke yavaşça yere düştü, ardından garip bir şekilde yeniden ayağa kalktı. Polis ateş etmeye devam etti. Tyke’ın başı sağa sola sallandı, bacakları çözüldü. Yeniden ayağa kalktı. Başını şiddetle sağa sola salladı. Bacakları bir kez daha sallandı. Dizleri üzerine düştü, kendini doğrultamadı. Gözleri tamamen açıktı, şaşkınlık içerisindeydi. Ateş birkaç saniye daha devam etti. Sonunda, ağır ağır yan tarafına  doğru çöktü.

Bu, Tyke’ın son performansıydı. Sirkten özgürlüğünü kazanmanın bedeli büyüktü. Tyke’a 87 el ateş ettiler.

Çev.Cem

* Aynı konuda bir başka yazı: Emily ve Tyke: Direniş Asla Boşuna Değil

https://hayvanozgurlugucevirileri.com/2011/02/27/emily-ve-tyke-direnis-asla-bosuna-degil/

** Bir başka yazı:

https://hayvanozgurlugucevirileri.com/2014/05/31/hayvanlar-somuruye-baskaldirdiginda/

http://www.animalwritings.com/2005/03/tykes-last-performance.asp

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s